Evrene Açılan Göz: Roman Uzay Teleskobu

Evrene Açılan Göz: Roman Uzay Teleskobu

mother of hubble

Evrendeki gözümüz olan uzay teleskopu, evreni incelememize ve yeni keşifler yapmamızı sağlayan alettir. Nancy Grace Roman uzay teleskobundan bahsetmeden önce ilk olarak diğer teleskoplara bir göz atalım.

Kısaca tarihteki uzay teleskoplarına göz atacak olursak; 

Hubble uzay teleskobu 24 Nisan 1990 tarihinde fırlatılmıştır ve Dünya’nın ilk uzay teleskobudur. Tam 30 yıldır aralıksız gökbilimcilere kaynak sağlamaktadır. Aynı zamanda haftada 120 gigabayttan fazla veriyi halen gökbilimcilere iletmektedir.

Ötegezegenlerin keşfinde rolü olan Kepler uzay teleskobu, 7 Mart 2009 tarihinde uzaya gönderilmiştir. 12 Mart tarihinde ise çalışmaya başlamıştır. Kullanıldığı 9 küsur yıl boyunca 530 binden fazla yıldız ve 2 binden fazla gezegen gözlemlemiştir. Ancak yakıtının tükenmesiyle 15 Kasım 2018 günü görevi son bulmuştur.

TESS uzay teleskobu, ötegezegen keşfi için kullanılan ikinci teleskoptur. Keplerle hemen hemen aynı amaca yönelik olan bu teleskobu, araştırmacılar bugün halen kullanmakta. Bizden çok uzakta olan olan gök cisimlerini daha hassas ve net bir şekilde görmemizi sağlıyor.

James Webb teleskobu, 2021 yılında gönderilmesi planlanmış ve yapımına 10 milyar dolar harcanmış bir teleskoptur. Üstelik güncel teknolojilerle geliştirilmiş olup devasa bir ayna yapısına sahiptir. Hubble ile görüntülenemeyen mesafelerin ve farklı dalga boyundaki ışıkların görüntülenmesi ve keşiflerde rol alması beklenmektedir.

   
James Webb space telescope
James Webb uzay teleskopu

Hatırlatmak amaçlı bahsettiğim bu uzay teleskoplarına yakın zamanda bir yenisi daha eklendi.

Nancy Grace Uzay Teleskobu

Hubble’ın 1998’e kadar baş bilimcisi olan Ed Weiler Nancy Grace Roman’ı, Hubble uzay teleskobunun annesi olarak adlandırdı. Evrende keşfedilemeyen astronomik gizemleri araştırmak ve yeni gezegen keşiflerinin önünü aralamak için 2020’nin ortalarına doğru gönderilmesi planlanan bu teleskoba ise  Nasa’nın ilk kadın yöneticilerinden olan Nancy Grace Roman’ın ismi verildi.

Roman uzay teleskobu boyutları açısından Hubble uzay teleskobuyla benzerlik gösterse de görüntü çözünürlüğü ve kalitesi açısından 100 kat daha üstün ve teleskobu da 2,4 m’liktir. Roman uzay teleskobunun başka bir özelliği ise 2010 yılındaki astronomi ve astrofizik araştırmasındaki en büyük uzay görevi olmasıdır.

Roman’ın ekibi 24 dedektörün hepsine kısa süre önce uçuş sertifikası verdi. Eğer bu proje piyasaya sürülebilirse bu cihazlar yıldız ışığını elektrik sinyallerine çevirecek. Üstelik bu olay da gökyüzünün büyük bölümünün 300 megapiksel görüntülere dönüşmesini sağlayacak. Bununla birlikte her dedektör mükemmel görüntü sağlayan 16 milyon minik piksele sahip.

Roman uzay teleskopuna dahil edilecek olan 18 dedektörün bulunduğu test birimi

Tasarlanma Amacı

Roman uzay teleskobunun tasarlanma amacı karanlık enerji,  diğer gezegenler ve kızılötesi astrofizik alanlarındaki temel sorulara yanıt bulmaktır. Roman uzay teleskobu geniş alan aleti ve coronagraph aleti olarak adlandırılan 2 alete sahiptir. Geniş alan aletinin amacı Hubble uzay teleskobuna nazaran 100 kat daha fazla görüş alanına sahip olmayı sağlamasıdır. Böylelikle gözlem süresinin de kısaltılmasını sağlar. Coronagraph aleti ise yakında bulunan diğer dış gezegenlerin yüksek çözünürlükte görüntülenmesini ve spektroskopisini sağlar.

Roman uzay teleskobunun 1 görüntüsü Hubble uzay teleskobunun 100 resmine eşdeğerdir.

Roman uzay teleskobunun evrenin gizemlerini çözmek açısından biz insanlara birçok yararı dokunacak. Bunları sıralamak gerekirse; muazzam kozmik panaromalar yaratarak uzayla ilgili bilinmeyen soruları yanıtlamamıza yardımcı olacak. Görüş alanı geniş bir alana yayılarak yıldızların süpernova adı verilen patlamalarını gözlemleyebilmemizi sağlayacak. Kızılötesi evrene dair sorular konusunda bizlere farklı bakış açıları sunacak…

Bu gibi artılar meraklıları için yeni gözlemler elde etmeyi sağlıyor. Hubble uzay teleskobu bile kısıtlı imkanlarla bizlere bu olanakları sunuyorsa Roman uzay teleskobunun sunacaklarının karşısında bize de beklemek düşer.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          

KAYNAKÇA: 

Wikipedia 

Nasa

 

Yanıt yok

  1. […] Ekip, Atacama Büyük Milimetre / Milimetre-altı Dizisini (ALMA) ve Hubble Uzay Teleskobu‘ndan (HST) elde edilen verileri kullandı. Böylece maddenin uzaya yüksek hızda […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir